1447 йил 1 шаъбон | 2026 йил 20 январь, сешанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Мерос

Олтининг авл бўлишига татбиқий мисоллар

12:40 / 18.05.2025 1121 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

1. Бир аёл вафот этиб, ортида отаси, онаси, қизи ва ўғлининг қизи қолди. Ҳар бир меросхўрнинг улуши қандай бўлади?

Отага олтидан бир – 1/6, онага олтидан бир – 1/6, қизга ярим – 3/6, ўғилнинг қизига учдан иккини тўлдириш учун олтидан бир – 1/6. Улушларнинг сони олтига тенг. 1/6 + 1/6 + 3/6 + 1/6 = 6/6. Бу масала авл бўлмайди, чунки ундаги улушлар масаланинг асл миқдорига тенг.

2. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, туғишган синглиси ва она бир синглиси қолди. Ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, туғишган сингилга ярим – 3/6, она бир сингилга олтидан бир – 1/6. Улушлар сони еттита бўлиб, масаланинг асли бўлган олтидан битта ошиб кетди.

3/6 + 3/6 + 1/6 = 7/6. Масала шу ерда авл бўлди, чунки масаланинг асли олтидан еттига кўпайди ва ҳоказо.

3. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, онаси, туғишган синглиси ва она бир синглиси қолди. Ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, онага олтидан бир – 1/6, туғишган сингилга – 3/6, она бир сингилга олтидан бир – 1/6. Улушлар йиғиндиси 8/6 бўлиб, масала олтидан саккизга авл бўлди. Ушбу кўриниш мубоҳала деб аталади.

4. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, она бир икки акаси ва иккита туғишган синглиси қолди. Ҳар бир меросхўрнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, она бир икки акага учдан бир – 2/6, икки туғишган сингилга учдан икки – 4/6 бўлади. Улушлар йиғиндиси 9/6 бўлиб, 6 бекор бўлади-да, 9 масаланинг асли бўлиб қолади. Бунда масала 6 дан 9 га авл бўлди, деймиз. Бу масала «Марвония» деб аталади.

5. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, ота бир иккита синглиси, она бир иккита синглиси ва онаси қолса, ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, ота бир иккита сингилга учдан икки – 4/6, она бир иккита сингилга учдан бир – 2/6, онага олтидан бир – 1/6 тегади. Улушлар йиғиндиси 10/6 бўлиб, олти бекор бўлади-да, 10 масаланинг асли бўлиб қолади. Масала 6 дан 10 га авл бўлди, дейилади. Ушбу масала «Шурайҳия» деб аталади.

«Ислом шариатида мерос илми» китобидан

Ушбу китоб Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2021 йил 24 августдаги 03-07/5163-рақамли ҳамда 2022 йил 27 сентябрдаги 03-07/7348-рақамли хулосалари асосида чоп қилинган.

 

 

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Али Собуний
Таржимон
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
1. Бир киши вафот этиб, ортидан тўртта қизи, отаси, онаси ва учта ўғлининг қизлари қолди. Ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади 4жадвал 4жадвал давоми...

1021 12:41 / 24.07.2025
1. Она бир акаукалар икки ёки ундан кўп бўлишлари шарт ўғил ёки қиз бўлишининг фарқи йўқ. 2. Ака туғишган ака бўлиши ҳам шарт. Агар ота бир ака бўлса, бир ёки ундан кўп давоми...

1299 16:14 / 06.02.2025
биров билан асаба бўлиш .Асаба маъалғойр, туғишган ёки ота бир опасингилларга хос бўлиб, улар қизлар билан бирга келиши ва улар орасида ўғил ака ёки ука давоми...

1280 12:04 / 20.11.2024
Ҳомиланинг мерос олиш ёки олмаслик ҳолати бештадан ортиқ ҳам, кам ҳам бўлмайди 1. Ҳар қандай ҳолатда ҳам, ўғил ёки қиз бўлсин, меросхўр бўлмайди. 2. Қиз ёки ўғил давоми...

796 15:06 / 14 январь