1447 йил 24 жумадис сони | 2025 йил 15 декабрь, душанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Фиқҳ

Исроф – ҳаромдир

05:00 / 06.03.2017 3919 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Албатта, ўзимизга керакли нарсаларни қўлга киритишга, хоҳлаганимизни эса улоқтиришга одатланганмиз. Аммо биз кераксиз деб ташлаб юборган нарсамиз ёки егуликлар кимлар учундир ҳаёт манбаи бўлса, не ажаб?.. Бу нарса бизни ўйлантирмагани ва неъматга бепарволик қилганимиз, жуда ачинарли. Лекин ҳар бир вақтни ғанимат билиб, берилган неъматларнинг қадрига етиб, шукр қилувчилар ҳам оз эмас, албатта. Аллоҳ таоло ҳам исроф қилувчиларни суймайди ва Исро сурасининг 27-оятида шундай марҳамат қилади: «Албатта, исроф қилувчилар шайтонларнинг биродарлари бўлганлар. Шайтон эса Роббисига ўта ношукр бўлгандир».

Исроф қилиш берилган неъматларга ношукрлик демакдир. Шундай экан ҳар нарсада тежамкор ва парҳезкор бўлиш, ҳаётнинг, берилган умрнинг, ҳар дақиқасининг қадрига етиш муҳимдир. Маълумки, ўзбек халқи меҳмондўст бўлиш билан бирга тўй-ҳашамлар, маросимлар, турли хил зиёфатларга бой бўлган ажойиб халқидир. Бу жуда ҳам яхши фазилат, албатта. Бироқ, ана шундай маросимларда исрофгарчиликка йўл қўйилаётгани натижасида билиб-билмай, оятда айтилганидек «… шайтонларнинг биродарлари… » сифатига эга бўлиб қолинмаётганмикин?!.

Уч-тўрт хил овқатлар, ширин таомлар, ичимликлар буларнинг барчаси манманлик ва хўжакўрсин учун қилинган амаллар сирасига кириб, алал-оқибат исрофгарчиликка сабаб бўлгани боис, савоб иш билан бирга гуноҳни ҳам ортириб олинаётганини билиб, бундан тийилиш, неъматнинг шукрини адо этган бўлинар эди. Еб-ичиш гуноҳ эмас, албатта, аммо исроф қилиш гуноҳдир. Имом Бухорий келтирган ривоятда Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу: «Сени икки хислат – фахрланиш ва исрофгарчилик хатога бошламаса, хоҳлаганингни еб, хоҳлаганингни ичавер», деганлар. Афсуски, аксарият кишилар еб-ичишнинг хилма-хил экани ва мўл-кўллиги билан роҳат-фароғат топаман, деб ўйлайдилар. Лекин «Қорним тўқ, не ғамим бор?» дейдиганлар адашадилар. Озиқ-овқатларни кўп истеъмол қилиш ҳам соғлиққа зарар эканини, кўп касалликларга олиб келишини тиббиёт исботлаган.

Бизни бундай исрофгарчиликлардан Аллоҳ таолонинг Ўзи асрасин.

Берган неъматларига беҳисоб шукрлар айтиб,

Ўзига яқин бўлиб яшамоқликни насиб этсин! Омин!

 

Фотиматуз зуҳро тайёрлади.


Муаллиф
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Бошқа илмлардаги каби фиқҳ илимда ўзига хос истилоҳлар бор. Мазкур истилоҳларни яхшилаб тушуниб олиш кишига фиқҳни англаб етишда катта ёрдам беради. Қуйида ўша давоми...

4679 05:00 / 18.01.2017
. . . . . . . Мусофир ўз юртининг уйларидан уч куну уч кечалик масофани қасд қилиб ажраган одамдир. давоми...

9915 19:00 / 01.09.2023
Ҳаж ўзига зарур нарсалардан ва қайтиб келгунча аҳли аёлининг нафақасидан ортиқча зоди роҳиласи бор ҳар бир ҳур, соғсаломат, кўзи кўрадиган, мукаллаф, мусулмонга давоми...

586 19:00 / 02 октябрь
Аслида Аллоҳга қурбат ҳосил қилиш мумкин бўлган ҳар қандай ибодатни ҳам назр қилиш мумкин, бироқ бу ерда фақат жонлиқ сўйишни назр қилиш ҳақидаги ҳукмларни баён давоми...

13248 05:00 / 19.01.2017